Sony Xperia S’i de bu çerçevede anlatmaya çalışayım.

Sony Xperia S, Sony’nin Ericsson ile yol ayrımından sonraki ilk ürünü. Katıldığımız davette incelediğimde teknoloji olarak bayağı ileri aşamada olduğunu gördüm fakat asıl incelemem benim standartlarıma girmesi ile oldu . Yaklaşık bir aydır telefonu kullanıyorum ve beğendiğimi söyleyebilirim.

Benim için önemli özelliklerden biri şık olması. Bunu tam anlamıyla karşılıyor. Sony’nin genel tasarımlarındaki life style çizgisi bu telefonuna da yansımış. Kasa ve ekran arasındaki çizgiler çok keskin olduğundan şık duruyor. Ovel kasa sevmeyen biri olarak bu düz kasa bayağı güzel. Bir yerde oturup yemek yiyeceğim zaman masaya bıraktığımda dikkat çekiyor ve bakıyorlar (kızlar bakmıyor :/( maalesef  ).

Kasanın sağlamlığı benim gibi kaba, hor kullanıcılar için tabiki çok önemli. Bundan önce HTC HD2 kullanan biri olarak bu konuda HTC’ye minnetar olduğumu söyleyebilirim. 2 yılı aşkın bana dayanan HTC HD2 için “büyüksün abi” diyorum. Xperia S de kasa sağlamlığı izlenimlerimdeki en olumsuz düşünceydi. Tanıtımda “bu bende 1 ayda pert olur” düşüncem telefon bana ulaştığında da değişmedi. Ama bir ayı aşkın bir süredir kullanmama rağmen telefon sağlam. Ve bu sürede çok badireler atlattı. Günde 3-5 kere cüzdanı masaya bırakan biri olarak defalarca telefonu masaya bırakıyorum ve bu cüzdanı bırakmamdan daha kibar olmuyor :/( Sanırım 2 defa düşürdüm, biri masa yüksekliğindeydi içim cızz etti, neyseki onda da bir şey olmadı. Sağlamlık konusunda olumsuz ön yargılarıma ve mahçup olmama karşı “bu telefona su dökülse bir şey olmaz” düşüncemde haklı çıktım; kupanın yarısı kadar suyun dökülmüş ve benim bunu 10-15 saniye sonra farketmeme rağmen bir şey olmadı.Sanırım daha fazla sıvıya dayanır.

Fotoğraf çekiminin benim hayatımdaki yerini bilmeniz için facebook’ta arkadaşım olmanız gerekir(eklemeyin lütfen,birebir tanışmadıklarımı kabul edemiyorum), anca anlarsınız. Çok gezen ve çok gören biri olarak bunu facebook’a da yansıtan biri olarak, telefonun fotoğraf çekim kalitesi haliyle çok önemli oluyor. Xperia S bunu tam anlamıyla karşılıyor.Kapalı modda iken direk fotoğraf çeken tuşu, süpriz kareleri yakalamayı sağlıyor, iyi bir ayrıntı. Hem fotoğraf hem de video için tatmin edici kalitede.Gündüz hareket halinde çekilen bu video ve gece karanlıkta çekilen bu video Xperia S ile çekildi(tarafımdan). Aşağıdaki fotoğraflar Sony Xperia S ve sanatımın mahsulleri, Instagram vb katkı maddeleri yoktur.

Mercan'dan Haliç ve Boğaz

Eminönü Yeni Camii

En çok beğendiğim noktalarından biri de ekranı, video izlemekten keyif alınabilen büyüklükte bir ekranı var.  Behzat Ç’yi tam bölüm, çok rahat sıkılmadan izledim

Keyifle oyun oynanabilecek büyüklükte bir ekranı var. Büyük kasası ile tam kavradığınız için rahat oynanıyor.

Ekranın hassasiyeti iyi, bir eylemi ikinci defa tekrarladığım olmadı.

Hız olarak iyi, çok fazla uygulamasa da kullandığım 7 uygulamaya rağmen performansında bir düşüş yok.

Sony Xperia S’in NFC teknolojisinde güzel yetenekleri var. Beraberinde gelen etiketler ile istediğiniz gibi modlar programlayıp, ihtiyaca göre modda çalıştırabiliyorsunuz. Kutu içerisinde bu etiketler gelmediğinden (normalde geliyor,bana gelen kutuda çıkmadı) detaylı inceleme imkanım olmadı ama tanıtımda yüzeysel incelemiştim, faydalı teknolojiye sahip. Benim muzdarip olduğum bir konu ; eve geçtiğimde gelen maillerden dolayı sesli uyarı almak istemiyorum ve bunu her seferinde ayarlara girip sesini kısmak sıkıcı oluyor, etikler bunun pratik bir şekilde hallediyor (en iyisi mi söyleyim göndersinler).

Deneyimleyemediğim başka bir güzel yanı diğer teknolojiler ile olan senkronizasyonu. DLNA özellikli cihazlar ile senkronize olup oradan işlem yapılabiliyor. Yine tanıtımda gördüğüm de beğendiğim bir teknolojiydi. Playlistinizi DLNA özellikli hoperlörden dinlemek zahmetsiz bir keyif olur. Eve girdiğimde kulaklıktaki müziği hala dinliyor olabilmek en çok istediğim şeylerden, bunu DLNA teknolojisine sahip bir ses sistemi ile çözebileceğim.

Pil kullanımı ise malum, akıllı telefonlarda akıl karı olmayan bir ilkellik. Her şeye bu kadar çözüm bulabiliyorlar ama pili çözemiyor hiçbir marka(bence çözmek istemiyorlar). Hem medya tüketimim çok fazla hemde sürekli 3g açık olduğundan bir günden fazla gitmiyor pili. Akşam şarja koyuyorum.

Sony Xperia S ile bir aya aşkın beraberliğimizden edindiğim tecrübeler ve gözlemler bunlar. 10 üzerinden bir değerlendirmeye tabi tutacak olursak 8,5 veririm.,-0,5 biraz uzun olmasından, -1 de kasa dayanıklılığı konusundaki endişemden. Gerisi, her detayı ile güzel bir telefon.

Android olduğunu da belirterek aşağıda teknik özelliklerini veriyorum.

Boyutlar: 128 x 64 x 10.6 mm ve 144 gram
İletişim: 14.4 Mbps HSDPA ve 5.76 Mbps HSUPA
Ekran: 4.3 inç HD (1280 x 720 piksel) LED aydnlatmalı LCD ekran / Sony Mobile BRAVIA Engine ve çizilmelere karşı dayanıklı cam
İşletim Sistemi: Android 2.3.7 Gingerbread ve Timescape kullanıcı arayüzü
İşlemci: 1.5GHz Çift Çekirdekli Qualcomm Snapdragon S3 MSM8260 çipset
Ram: 1GB RAM ve Adreno 220 grafik işlemci
Kamera: 12MP Oto fokus, LED Flaşlı Sony Exmor R kamera sensörü / Full HD 1080p @30fps video desteği, çift taraflı ses / 1.3MP ön kamera, 720p HD video çekme
Bağlantı: Wi-Fi b/g/n, DLNA
GPS: A-GPS, GLONASS
Hafıza: 32GB Dahili hafıza
Bağlantı: microHDMI, microUSB ve Bluetooth 2.1 / miroSIM ve NFC çipi / 3.5mm ses jakı
Radyo: RDS FM Radyo
Sensörler: Yakınlık sensörü, ivme ölçer
Pil: 1750 mAh Pil
Bekleme Süresi: 450 Saat
Konuşma Süresi: 8 Saat 30 Dakika
Müzik Dinleme Süresi: 25 Saate kadar

Groupon modeli kuşkusuz son yılların en fırtınalı iş modeli oldu. Başlangıçta keskin grafikler ile başlayan model, kısa bir süre sonra inişe geçti. Bu rüzgarın öncesinde Özel Alışveriş Kulüpleri vardı, onlar tutarlı şekilde devam ediyorlar.

Fırsat modelinde 100ün üzerinde para harcanan site açıldı,10 tane sağlam site kaldı, güzel iş yapıyorlardı ama onlardan da kapanan oldu. Bombastik bunun örneklerinden biri, şuanda satışları durdurmuş durumda.

Peki neden böyle oluyor, böyle başarılı bir model kısa sürede “piç” ediliyor. Çok nedeni var, bu nedenlerin toplamına “Türkiye klasikleri” diyebiliriz.

Ben yaklaşık 4-5 aydır fırsat siteleriyle Ürün kategorisinde çalışıyorum. Sitemizde sattığımız ürünleri bu sitelere de verip oradan küçük kazançlar ve büyük kullanıcı kitlesi kazanmaya çalışıyoruz. Grupanya ağırlıklı olmak üzere, Grupfoni, Şehirfırsatı ve Yakala.co ile çalışma imkanımız oldu. Yani büyüklerin hepsi ile çalıştık ve neler dönüyor büyük oranda tecrübe sahibi olduk.

İşin tecrübesi haricinde Türkiye klasiklerine , büyük potansiyelimizin nasıl heba edildiğine bir kez daha şahit olduk. Sistemdeki çarpıklıkları paylaşmak istedim…

Sistemin Çarpıklığı
Fırsat sitelerinde ürün grubu, iyi işleyen iyi kazandıran bir grup. Sürkülasyon yüksek tutulduğunda arada çok yüksek adetlerde iyi marjlarda kar bırakan ürünler oluyor. Bunlar güzel para kazandırdığı gibi çok iyi bir reklam kanalı(ydı). Kullanıcılar fırsat sitesinden kodu alıp sitemize gelerek alışveriş yapıyordu. Herkesin memnun olduğu bir sistemdi ama fırsat siteleri tedarikçi kısmına iyi bir yönetim sergileyemedi ve işler karıştı. Sahadaki eleman sırf yüksek komisyonla ürün alıyor diye abudik gubidik firmalardan ürün alıp yayına koydu. Kargo süresi 7 iş günü ürünler satışa çıktı, bu 7 gün 10gün oldu, 14 gün oldu, ürün müşteriye gitmez oldu… Ürün müşteriye gitmedi ve şikayetler ayyukaya çıktı sırf %5 daha fazla komisyon için…
Bunu örneklendireyim ; Grupfoni’ye teklif ettiğimiz ürünü satış danışmanı ile komisyondan anlaşamadığımızdan, başka bir satış danışmanı başka bir firmadan daha yüksek fiyata çıktı o ürünü. Tam komisyonu bilemiyorum, yüksek komisyonla mı çıktı aynı komisyonla mı ama aradaki fark maksimum %5tir. Çarktaki farkı ise çok büyüktür, o firma ürünü en erken 6-7 günde kargoya verirken biz aynı gün kargo yapıyoruz, o firma telefonlara bakmazken biz kesintisiz hizmet veriyoruz. Benzer bir çok çarpıklık var… Bu çarpıklıkların sistemde oluşturduğu sorunlardan dolayı fırsat siteleri bu modelden vazgeçti. Müşteri kullanıcı bilgilerini kuponu alırken giriyor yada daha sonra tekrar fırsat sitesi üzerinden sipariş geçiyor, fırsat siteleri  kullanıcıları bilgilerini bize yolluyor, biz kargoya veriyoruz. Burada gecikmeler oluyor.Örneğin Şehirfırsatı bilgileri ürün yayından kalktıktan sonra gönderiyor, bu da ortalama 3gün sürüyor.  3 gün sonra gelen verilerde aynı gün kargoya verdiğimizi düşünürsek müşteriye ulaşması toplamda 5 günü buluyor. İnternetten bir ürün alıyorsunuz ve 5 gün sonra size ulaşıyor… Böyle güçlü bir modelde, bu süreç çok uzun, çünkü iş paylaşımı var, tüm işi aynı firma yapmıyor, herkes işini doğru yaparsa ürünün teslimat süresi maksimum 2gündür ve böyle olmalıdır ki çark sürekli dönsün. Başka bir sorun fırsat sitelerinden gelen müşteri bilgilerinin eksikliği; ad ve soyadı hanesinde sadece nry ve nry olan bilgiler geliyor, adres kısmını varın siz düşünün… İşleyişte yapılan bu değişiklik süreci iyileştirme yerine daha da kötüye götürüyor, kullanıcı olarak kazancımız olmadığından biz ancak yüksek karlarda ürün verebiliyoruz, bu ürün sirkülasyonunu düşürüyor, diğer taraftan boşalan alanda yeni firmalarla çalışıyorlar, o zamanda iş yine çorbaya dönüyor ve müşteri mağduriyetleri tavan yapıyor. Bu çarkta her şey bir birini çok etkilediğinden en ufak pürüz, sistemi yavaşlatıyor, büyük problemler çıkarabiliyor.
Bu sistem değişikliğinin bir diğer nedeni de fırsat sitelerini kullanarak kullanıcı elde eden bir çok tedarikçinin onlara rakip olması da etkili ama bu düşük bir etken.

Üçkağıtçılık
Fırsat sitelerinde en önemli pozisyonlardan biri sahadaki elemanlardır. Modelde çok etkili olan bu arkadaşlar, çarkın önemli dişlerinden biri oluyorlar ve çürük olurlarsa çarkta problem oluyor. Ki çok oluyor. Zamanla firmalarla olan ilişkilerinden dolayı, ürün tekliflerindeki fırlamalıklar mı dersiniz, fırsat sitesinden ayrılıp tedarikçilerin biriyle işbirliği yaparak fırsat sitelerine ürün verenden tutun, tedarikçiden yayına aldığı ürün bazında farklı çıkarlar sağlayanı var. Daha güzel bir entrika var ; fırsat sitesi elemanı Y firmadan temin ettiği A ürününü üstüne kar ekleyerek Z firmasına satıyor ve Z firmasından ürünü yayına çıkıyor. “Abi bu ürün şu firmada var, sen onu oradan al ben senden yayına çıkayım” .Böyle işte… Ve bu öyle küçük sitelerde olmuyor,  bu olay Grupfoni.com’da oluyor… Aynı elemanla 15gündür bir sözleşme bile yapamadık. Geçen aradığımda Z firmasındaki eleman telefonunu açtı, C burada yok dışarıda ne zaman gelecek bilmiyorum. Düşünün benim kazancıma yön veren bir insanın telefonunu rakibim açıyor. 10dk sonra yolda karşılaştık o  elemanla ve yanında rakibim vardı…
Ne dolaplar dönüyor ama değil mi!.. Ağlanacak haldeyiz haberimiz yok kendimizden, ondandır ki ben bu yazıyı bu kadar açık açık yazıyorum(firma ismini açık açık hoşuma gitmiyor ama olayın boyutunu ancak böyle anlatabiliyorum) ki haberimiz olsun…

Çatışma
Kurum içi çatışmalar olmazsa olmaz. Olsun ama tadında olsun arkadaş. Fırsat sitelerinde tadını kaçırmış durumdalar. Ürün yöneticileri ile ters düşen saha elemanı üzerinden ürün çıkmanız imkansıza yakın. 30 ürün gönderirsiniz, 5i beğenilir, 3ü onaylanır, panele yansır ve haftalarca beklersiniz ki o ürün çıksın; çıktı mı yok çıkmadı 23ünde sözleşmesini yaptığımız ürünlerin yayın tarihi henüz belli değil. Şöyle diyordu satış danışmanımız “ onunla ters düştük, beni çekemiyor, sürekli beni engelliyor. Ama ben göstereceğim ona, o görecek gününü” … De güzelim biz iş yapamıyoruz, biz günümüzü nasıl kurtaracağız… Bu konuyu çözmek için bir ay önce firmaya gidip görüştüm ama henüz çözülmüş değil. Bugün firmaya rest çekmek zorunda kaldım; “panelimdeki ürünleri ya bu hafta çıkarsınız ya da hepsini iptal edin çıkmayın…”

Daha bir sürü şey var… İnanın mideniz bulanır, benim artık midem bulandı ve bu yazıyı yazmaya karar verdim. Yazıyı yazmadan önce de iş modelinde değişikliklere gitmeye karar verdim. Aylardır üzerine çalıştığımız girişimimizde iş ortaklarımızdaki bu çarpıklıklar bizi direk etkiliyor. Son zamanlarda internet girişimciliği gözde durumda ve ilgileniyorsanız duymuşsunuzdur, söylerler ya “iş planı”… Yalan arkadaş, Türkiye’de durum bu iken iş planı nasıl yapılır. Benim iş planım işler mi bu durumda, işlemez tabi. Benim planım, Ahmet’in planı, Mehmet’in planı işlemezse işler dönmez, çark işlemez…

Instagram 1 milyara satılınca her ülkede olduğu gibi Türkiye’de de heyecan yarattı. Her 1milyar söyleminde benim aklıma Sina Afra’nın ve Ersan Özer’in 1milyar hedefleri geliyor (benim favorim Markafoni Grubu yani Sina Afra)  ve seviniyorum bizden 1milyar eden bir internet işi çıkacak diye. Ama böyle durumlar ile karşılaşınca uzak bir beklenti oluyor 1milyar. Benim ve benim gibi bir çok girişimci için de karamsar bir tablo oluyor,bu sekteler işi geliştirmemizi yavaşlatıyor. Bahsedilen o biznız planlar çöp oluyor.

Hasıl-i kelam işimiz zor, girişimimin gelişimini yeniden planlayacağım, bunu detaylandırıp yatırımcıya anlatıp beklentilerini cevaplamaya çalışacağım vs vs. Çok iş var ve canım çok sıkkın ama “öldürmeyen acı güçlendirir” . Allah büyük, ben de o fırsat sitelerine rakip olurum, onların hepsi ben tek! (Bknz. Türkiye’de tek büyük kulüp vardır o da Fenerbahçe’dir. Aziz Yıldırım).

Hadi hayırlısı…

Zaz’ı Facebook’taki videosundan tanıdım, çok keyifli müzik yapıyor, defalarca dinlediğim halde her seferinde aynı keyfi alıyorum.

Bir süre önce Zaz ikinci defa Türkiye’ye geldi. Gitmek kısmet olmadı ama bir dahakine…

İnternet üzerinden global hayran kitlesi kazanan sanatçılar için Facebook müthiş bir araç, harika bir organizatör olabilir.

Facebook’da reklamlarda hedefleme yapılabiliyor ama biliyoruz ki Facebook standart reklamlar haricinde de veri pazarlıyor.

Yapımcılar yada sanatçılar eğer ülkeleri dışında biryerlere gideceklerse Facebook istatistikleri doğru yolu gösterebilir. Zaz’ın Türkiye’ye gelmesinde bunun bir etkisi var mı bilemiyorum ama ben sanatçı olsam, eserlerim Facebook’da en fazla hangi ülkelerde izleniyor/dinleniyor ise o ülkeye önem verir, oraya giderim.

Sadece sanatçılar için değil tabi, birçok iş  için Facebook harika bir organizatör.

Son olarak çok tatlı bir kız

Kısaca bahsedeyim; daha önce Çağlar Erol ve yabancı yatırımcılardan yatırım alan Tasit.com, çıktığı yatırım turundan yüksek katılımlı bir yatırımcı grubu ile çıktı. Aralarında Sina Afra, Dr. Haluk Elçi gibi aktif yatırımcılar ve yabancı fonlar  var. (Fonlar ve yerli yatırımcı grupları hariç Digitouch’tan Yunus Güvenen var; bu da önemli bir nokta, yazı sonunda değinmiş olacağım.)

Türkiye’de böyle bir yatırım ilk oluyor sanırım. Bu önemli bir yatırım.Yatırımcıların bir kısmı tek başlarına yüksek meblağlarda 2-3 yatırım yapmaktansa, bir kaç yatırımcı ile küçük meblağlarda daha çok girişime yatırım yapmayı düşünüyorlar. 30,20,50bin tl ile 3 yatırımda ortalama %15 hisse yerine her birine 10bin tl ile 10 girişimde %3 , %4 hisse daha cazip geliyor.

Yıl içerisinde toplam 10 yatırım yapıp, ileride kalan sağların hesabını yapan yatırımcılar, seri yatırımlar yapıyorlar. Türkiye’de henüz seri yatırımcılara pek rastlayamıyoruz. Sina Afra’nın bu yıl Fikirborsasi.com, Somedya.com ve Tasit.com’u, Dr. Haluk Elçi’nin Turkstudent.net ve Tasit.com var. Her iki yatırımcının bunlar haricinde eTohum Fonu bünyesinde gerçekleşen; Pembepanjur.com, Gideros Mobile yatırımları var, ayrıca Dr. Haluk Elçi  Balerin.com’da hisse sahibi. Bu yatırımların 2011′in ikinci yarısında olması nedeni ile yeni gelişen pazarda iyi rakamlar olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca 2011′in seri ve başarılı yatırımlarını gerçekleştiren yatırımcılardan biri de Emre Kurttepeli ; Trendyol dışında Sporcum.com, Balerin.com, Malzemem.com(yeni adı ile evidea.com) yatırımları ile dikey de hızlı gidiyor.

Küçük ölçekte, birden fazla yatırımcının aynı girişime yatırım yapması iki noktada pazar için çok yararlı; girişime finansal kaynak haricinde sağlam bir beyin takımı ve network sağlarken, öbür tarafta girişimci-yatırımcı ekosisteminin hızla gelişmesini sağlıyor. Henüz yatırımcı kimliği oturmamış yatırımcı adaylarının korkularını kaldırmasına yardımcı oluyor. Sektörü iyi bilen birinin de yatırım yapması diğer yatırımcılar için bir nevi cesaret sebebi oluyor.Bunun yanında birden fazla yatırımcı girdiği için koyduğu para daha az olunca rahatlıkla yatırımda bulunabiliyor. Alan ve verenin kafası çok rahat oluyor. Her iki taraf riskleri, çekinceleri minimize etmiş oluyor.

Bugüne kadar bunun gibi bir çok yatırım teşebbüsü bozuldu. Benim bildiğim 3 girişim böyle bir turdan başarılı çıkamadı. Tasit.com’un turdan başarılı çıkmasında Çağlar Erol’un önemli bir etken olduğunu düşünüyorum.

*Yukarıda bahsettiğim Yunus Güvenen’in de dahil olmasında Tasit.com’un kurucu ortağı Birol Kabakoğlu ile ortak bir nokta var. Çağlar Erol her iki isminde yatırımcısı. Benim gözlemlerime göre Çağlar Erol yatırım yaptığı girişimcileri, sonraki yatırımlarına dahil ediyor. Yatırımcıların yatırımlarında en önemli etkenin girişimci olduğunu düşündüğümüzde, Çağlar Erol benimsediği girişimcileri girişimcileri haricinde sektör içinde de geliştiriyor. Daha önceki yatırımında Birol Kabakoğlu yer alırken, bu yatırımında da Digitouch’tan Yunus Güvenen var. Bunlar güzel hareketler. Ondandır ki girişimciler arasında Çağlar Erol’a farklı bir bakış açısı var.  Bunun pazar için en az seri yatırımlar kadar fayda getireceğine inanıyorum. Ve tebrik ediyorum.

Yazıma burada son verirken  Sina Afra’nın Melekler ve Şeytanlar Dönemi yazısını okumanızı tavsiye ediyorum.

Not:Yazıyı vaktisiz, bir sürü iş arasında yazdığımdan biraz kötü bir dil olabilir, idare edin lütfen. Kimse konuya değinmediğinden konu soğumadan yazmak zorunda kaldım.

Durum boktan anlayacağınız ve yine çözüm boktan yöntemlerle aranıyor. Devlet kuruluşundan bu yana tekrarlanan ama hiçbir netice getirmeyen yöntemleri deniyor. Olayı terör penceresinden bakarak savaşı tercih ediyor.Meselenin sosyal boyutunu kabul etmiyor, etse de kendi çerçevesinde kabul ediyor ve biz Kürtlere de bunu dayatıyor.

Bu hükümet de öncekilerin yönteminde ısrar edip, ikinci sınır ötesi harekatı başladı. Bir önceki Şafak Harekatıydı ve bildiğiniz gibi bir işe yaramadı. Bu da bir işe yaramayacak. Öncekinde PKK’ya etkisi önemsenmeyecek dereceydi ama olumlu etkisi yüksek oldu. PKK değişen dünya şartlarında siyasal ve toplumsal zemin hazırladı. Şimdiki operasyona tamamen hazırlıklı artık. PKK dağdaki tüm kadronun ölümüne bile razı, bunu kabul ediyor. Toplumsal yapıyı çok sağlam kurguladı ve oluşturdu, bundan dolayı adeta meydan okuyor. Görünen o ki bu meydan okumada da başarılı ve devleti kendi oyununa çekti. Devlet yeni bir harekat başlattı ve başarılı olma ihtimali yüksek gözüküyor. Söz konusu başarı dağda ne kadar insanın öldüğü tabi. Devlet bu operasyonla dağdakilerin  hepsini öldürebilir, PKK’yı dağda bitirebilir. Bu hükümet ve genel olarak toplum tarafından başarı olarak kaydedilir ve beklentiler daha huzurlu bir ülkeden yana olur. Ama öyle olmaz…

PKK  dağda savaş ile bitirilirse iç savaş çıkar. Bu çok nettir. Devlet bunu göremiyorsa ya aptaldır yada PKK üstü olan KCK ile beraber oyuna dahildir. Son 2 yıla bakarsanız dağdaki çatışmalardan çok şehir içindeki saldırılarda yoğunlaşıldığını görürsünüz. Bazıları kahpece oluyor(polisin izin gününde ensesinden vurulmadı gibi) bazıları normal çatışmalar oluyor. Şayet PKK dağda savaş ile bitirilirse bu çatışmalar çok daha fazla yoğunlaşacaktır. Bugüne kadar taş atan insanlar artık mermi atacaktır. Bu kaçınılmazdır. Ve bu öyle rastgele olmayacaktır, PKK şehirde müthiş bir organize halinde, Hakkari gibi şehirlerdeki hakimiyeti dağdakilerin idaresinden değil, bizzat şehirdeki yönetimin kontrolündedir. Öyle ki kendi mahkemeleri ve idare sistemi bile var. Dağdaki yönetimle uyum içinde olan bu yönetim, sergilenen oyunda önümüzdeki günlerde başkaldırı ile Kürt şehirlerinde kontrolü tamamen ele almaya hazırlanıyor. Bundan dolayıdır ki devleti kışkırtıyorlar ve kendi oyun alanlarına çekiyorlar. Devlet PKK’yı dağla bitirirse de bitirmese de bu PKK’nın faydasınadır. Biterse iç savaş çıkacak şehirleri kontrol altına alacak, bitiremezse devleti ve karşı grupları pes etmiş olarak daha az çatışma ortamı ile bölgeyi kontrol altına alacak. Tabi sözkonusu PKK değil, PKK’nın üst kurumu olan KCK bu akıl dolu  oyunu sergiliyor.

Kürt halkı da buna iyi hazırlandı KCK tarafından. Kurgu o kadar muhteşem yapıldı ki  oyun noksansız sonuçlandı. Seçim öncesi ve sonrasında tüm Kürtlerin damarlarını kabarttılar, hepsinin içini acıttılar ve herkes olduğundan çok daha fazla duyarlı oldu Kürt meselesine.

PKK artık herk Kürt için gerekli bir pozisyona geldi. Kendilerine siyasal alanda engel çıkaran bir devlete karşı silahlı kanadın varlığı, Kürtler için bir varlık güvencesi durumuna geldi. PKK dağda savaş ile bitirilirse güvenceleri kalmayan insanlar, çarelerinin kalmayıp işin kendilerine düştüğünü düşünen onbinlerce insan,kurulan şehir yapılanmasına dahil olup çatışmalara girecektir. Adana’da ve bir kaç şehirde provası bile yapıldı.

Gidişat da oyunun kurgusuna uyuyor. Güzel dileklerde bulunup bunun bir an önce son bulmasını dilemek istiyorum ama kendimi kandırmış olurum. Taraflar dursa da toplum durmaz; toplum Kürtler ve diğer halkların haklarının iadesini kabul etmiyor.Cumhuriyetin kuruluşundan beri etmedi, bugün de etmiyor. İki günde 100askerin ölümünü kabul ediyor ama 7 yaşında okula başlayan bir çocuğun kendi dili ile eğitim görmesini kabul etmiyor. İç acıtı bir durum. Bu kabullenmezlik sürekli acı getiriyor. Bugün acı ile uyanıyor memleket. Yarın da acı ile uyanacağız, ondan sonraki günde acı ile uyanacağız. Maalesef…

2008′deki kriz sonrası tüm ekonomiler gerileri,şimdi de bir çok ülke için çöküşü getirecek bir krizin beklentileri tüm sektörleri stres altına alırken, internet projelerinde krizin esamesi bile okunmuyor.
Global projeler müthiş değerlemeler ile yatırım alıyor, Türkiye’deki son çıkışlar ile sektör krize adeta meydan okuyor. Çıkışlar, ortaklıklar dışında yeni yatırımlar, yeni girişimler internet projelerinin ekonominin dokunulmazı haline getiriyor.

Bu böyle de devam edecek. Online ticaret kısmen offline ticaretin tasarrufu durumunda. Alışverişin en ucuzu, en zahmetsizi internet mağazalarında. Hal böyle olunca, kriz durumunda internet alışverişleri durmadığı gibi grafikler yükseliyor. Alışveriş  bir kültür olduğundan, sadece mağazadan ürünü alıp çıkmakla bitmediğinden insanlar tasarruf sağlamak için evlerinde oturup internetten sipariş vermeyi tercih ediyorlar. Bunun gibi bir çok etkeni var…

Sadece mağazalar için değil, hizmet siteleri için de geçerlidir. Online sinema yükselen tercihler arasında oluyor…

Ekonomideki bu alan henüz (Türkiye’de) tam anlamıyla keşfedilmemiş. Para sahipleri henüz yeni yeni internetle ilgileniyorlar, krizin belirginleşmesi ile yeni kazanç kapıları arayacaklarından internetin farkına varacaklardır. Şuan henüz “tüccarlar” interneti kullanmıyor, kriz sonrası eminim ki çok iyi kullanacaklardır.

Tüccarlar henüz ilgilenmediğinden büyük bir ekonomide giriş için büyük bir kapı var.

“Her kriz bir fırsattır” klasiği şimdi de geçerli. Bizim kuşak girişimcileri için çok büyük bir fırsat var. Nacizane tavsiyem girişimci arkadaşların ellerini çabuk tutması. Sadece girişimci olanlar değil işsizlerin de bunu değerlendirmesi gerekiyor. Deha gibi bir hale sokulan “girişimci” ruhuna ihtiyacınız da yok; iyi bildiğiniz işi biraz gayretle yaparsanız emin olun ki başarırsınız. İhtiyaç olan; yapacağınız işte tecrübe, iyi bir plan, gayret,sabır, istikrar…Bir işte yeterince tecrübeli birinde diğerleri de oluyor genelde. Ve tabi ki başlangıç için biraz para. Diğerleri varsa en kolay elde edebileceğiniz paradır. Çevrenizdekilerden borç para almakta çekinmeyin. Parası olanın size borç vermesi onun için görevdir, kendi düşünmüyorsa ve gönüllü değilse, bu onun ihmalidir, ısrar ederek ona görevini yapmasını sağlarsınız(Bu çevre para konusu ayrı bir blog yazısı olacaktır).

Elimizde ; kriz,büyük ekonomi, açık kapı var yani iyi bir yemek için tüm malzemeler var. Size kalan yemeği pişirmek. Normal bir yemek de değil bu, denir ya “kebap bu kebap” …  Aşçı, usta olmaya gerek yok,denersiniz olmazsa en fazla etleri yakarsınız…

Toparlayacak olursam; internet gibi kebap bir sektörde açık çok, kriz ortamı ile tercih sebebi olmasından dolayı hızla büyüyen bir ekonomide yerinizi almaya başlayın. Kriz gelip geçecek, siz şimdi yerinizi almazsanız, kriz sonrası başkasının yanında yer almak zorunda kalacaksınız. ..

Fatih üzerine tartışmalar ikiye bölünmüş durumda; yerli mi yabancı mı olsun yerel ağırlıklı tartışma konusu, donanımda Apple mi Microsoft mu şıkları ise global ağızların tartışma konusu. Proje büyük olunca bunlar hayli konuşuluyor ve konuşulacak. Benim ilgilendiğim konu “yerel” tartışmaları üzerine.

15 milyon kullanıcıya verilecek bir ürünün Türkiye’de üretilmesi, projenin aslını da aşarak ülkemiz teknoloji gelişiminde bir devrim niteliğinde olur. Teknoloji kullanımında iyi noktada olan Türkiye, üretimde de fena sayılmaz. Her ne kadar tamamen yerli üretimi olmasa da Casper gibi başarılı bir markamız var, Exper iyi durumda, geçmişte Datron iyi ürünlere sahipti, Vestek elektronikte başarılı… Üretmekte diğer ülkelerden hiçbir eksiğimiz yok…

Bu ürünlerin Türkiye’de üretilmesi için iyi ortaklıkların kurulması, iyi organizasyon yeterli oluyor. “Sırtını devlete dayama”  alışkanlığımızı bunda da sürdürebiliriz.Bugünkü bir çok sanayi kuruluşu merhum Özal’ın “el atması” ile gelişti ve güçlü bir şekilde günümüze kadar geldiler. Şuanki hükümet de buna elverişli bir yapı içerisinde, enerji, yapı vb alanlarda ilişkileri olan firmalara destek çıkan hükümet (Bknz. Çalık Holding) ulusal çıkarda bu desteğini oldukça cömertçe kullanabilir. 

Başbakan her yenilikte kendisine, hükümetine pay çıkarma adına ağırlığını fazlasıyla koymakta. Fatih Projesi’nin tanıtılmasındaki iddialı duruşuna devam eder de, otomotivdeki “yerli” ısrarını buna da yöneltirse eminim ki Fatih Projesi bir devrim niteliğine gelir.

Tabi bunun olabilmesi için hükümetin teknolojinin önemini kavraması gerekiyor. Maalesef devlet erkanı henüz teknolojiyi kavramış değil.

Belki Fatih Projesi ile teknolojinin gücüne inanırlar, belki Fatih Projesini yerli malı ile gerçekleştirirler. Belki gelecek nesil özgür teknoloji kullanır…

“Belki”leri sıraladım ama benim beklentim “belki” nin üzerinde.

Bu beklentilerimin yanında Türkiye gerçekleri de var. Projenin  piç* olma ihtimali de var. Türkiye’de işler biraz patron kafası ile yürüdüğünden acemi olduğumuz konuları elimize yüzümüze bulaştırma alışkanlığımız var. Bu ihtimale rağmen projenin yerli olması gerektiğini düşünüyorum.

Fatih Projesi, Devrim Otomobili olur ama sonu aynı olmaz.Umarım…

İlgili linkler
Fatih Projesi http://fatihprojesi.meb.gov.tr/site/

Apple, Microsoft meet with Turkish minister… http://engt.co/nnLX5d

*Çok afedersiniz.

Aslında tam olarak hiç biri değil. Sulanan bir sektörden çıkış arıyolar. Norma İnternet ürün grubundaki satışlardan çok güzel paralar kazandı, kazandırdı. Benzer şekilde aynı sektördeki firmalar da iyi paralar kazandılar. Ürün grubunun kazandırdığı para bir çok firmanın iştahını kabarttı, merdiven altı üretimler çıktı, sahteleri çıktı, ev hanımları girdi pazara… Sektör çorbaya döndü ve içinden çıkılmaz bir hal aldı. Çıkarılan bir ürün, kumar oynamakla aynı durum geldi. Medyanın en ufak olayda bitkisel ürünleri abartılı olarak karalaması, sektörü oldukça zedeledi ve en ufak olayda ürün patlar duruma geldi. Altın Çilek sektördeki büyük vakalardan biridir…

Durum kötü olunca büyük firmalar tek tek çıkış aramaya başladı. Bazıları revizyona giderken bazıları da tamamen farklı alanlara geçiş yapıyorlar. Bunlardan biri de Norma İnternet.Norma, yüksek domain alımları ile markası üzerindeki algıyı değiştirmekle beraber hızlı geçiş yaparken, benzer firmalar sessiz sedasız geçiş yapıyorlar.

Bunun ilkini Küçükoğlu Gıda, Vimjo ile gerçekleştirdi, Küçükoğlu fazla uzaklaşmadan yine kendi sektöründe farklı bir vizyonla Vimjo’yu kurdu.
Yine büyük firmalardan Metin İlaç Saatplus.com’u kurdu, Selay Kimya şuanda ayakkabı üzerine özel bir çalışma yürütüyor… Firsat7.com aynı sektörden bir revizyon…

Metin İlac’ın özel alışveriş sitesi kuracağı da fısıltılar arasında… Yakında sektörden benzer bir kaç geçiş daha bekliyorum…

Bu geçişler kuşkusuz e-ticaret potansiyelimize büyük katkılar yapacaktır. Bu firmaların hepsi iyi oyuncular, iyi paraları var, iyi kadroları var ve e-ticarette pişmişler…

Her güzel değişimin kaçınılmaz cefaları vardır. Ofis, ev, araba vb değişiklikler gibi… Biz de yakın zamanda ofisimizi değiştirdik. Tadilatı yaptık ve hemen geçtik, kullandığımız hizmetlerin devrini, taşıma sonrasına bıraktık. Malum bu işler çilelidir, anlamsız bir sürü uğraşı var, bunlarla uğraşıp geçiş gecikmesin diye sonraya bıraktık.

Elektrik beklediğimiz gibi abuk sabuk işler çıkardı, telefon ve adls nakli yapıldı ama bağladı 4 gün telefonlarımız çalışmadı su için gittim, saat sorunlu olduğundan kontrole geldiler ve şimdi bizim gidip başvuru yapmamız gerekiyor.

Başta da dediğim gibi bu işler çilelidir uğraştırır ve uğraştım… Bu uğraş esnasında İSKİ’de Türkiye standartlarının üstünde hizmetle karşılaştım.

Şöyle
- Danışmadaki 50′li yaşlarında pos bıyıklı hacı abi çok ama çok nezaketli, İSKİ’deki tüm konulara hakim, sizi kurum içinde dolandırmadan direk muhattabına yönlendiriyor.
- Beyaz masadaki görevli çok nezaketli, bilgili ve işle gerçekten ilgileniyor.
- Gişedeki çalışanlar sıcak ve ilgili, açıklayıcı davranıyorlar.
- Orada bekleyen insanların su ihtiyacı için sebil ve plastik bardak konulmuş, soğuk su içilebiliyor. Bardağın bittiği bir ana denk geldim, özürlü kadrosundan alınan ilgili çalışan çok kısa bir sürede bardakları getirdi.
- Saatin kontrolüne gelen iki görevli de gayet nezaketli ve bilgiliydiler. Saat sorunlu olduğundan çözümü konusunda bir iki soru sordum güzel güzel açıkladılar. Gelen görevlilerden biri sofiydi, sakallı, sofi şalvarı giymişti, çok şıktı : ) bu da çok hoşuma gitti. Kişilerin tercihleri onları işlerine engel olmamalı, bu güzel bir örnek.
- Danışmadan çekilen ücretsiz fotokopiler müsvedde kağıda çekiliyor. Daha önce kurumda kullanılmış evrakların arkasına basılıyor.
- En çok beğendiğim hizmetlerinden biri de otoparkta engelliler için ayırdıkları park yeri. Ben sadece 1 alan gördüm ama o alanda en kolay park edilebilecek alandı.

Kamu kurumlarındaki düzensiz, ilgisiz, kötü vb kelimelerin toplamı olan berbat hizmetlerinden sonra İSKİ’deki kaliteli hizmeti görünce bir anda farklı bir ülkede olma hissine kapılıyor insan. İSKİ’de kaliteyi gördüm, umarım diğer kurumlarda da görürüm, görürüz…

Not: Kadıköy’deki İSKİ.

Fırsat alışverişini çok konuştuk, şimdi fırtınanın ardındaki sessizlikteyiz, bu sessizlikte fırsat sektöründen gelen vızıltıları dinliyoruz (çok edebi giriş oldu)… Vızıltı diyorum ama önemsiyorum da, farklı işler güzeldir, bir de tutarlı olsa daha güzel olur… Bu vızıltılardan biri de modelin anlamsızca daraltılması olmuş; mütedeyyin insanlara yönelik fırsat alışverişi…

Fırsat alışverişini özetleyecek olursak; ihtiyacı olmayan, kullanma ihtimali ile bir ürünü/hizmeti kullanıcıysa satmak ve satış sonrası kullanım durumuna göre kazanç elde etmek. Modelin kazancı tamamen israf üzerine.

Gelir modeli israf üzerine kurgulanan bir işte, mütedeyyin kesimi hedef almak göle maya çalmaktan farklı değildir. Mütedeyyin insanlar israfa karşı duyarlıdırlar. Bu duyarlılık aynı zamanda onları tutumlu yapmaktadır. Markete gittiklerinde alışveriş listeleri haricinde bir ürün almaları nadirdir, şekerin nerede, bebek bezinin nerede kampanyada olduğunu bilirler çoğunlukla. Aynı zamanda özel zevk sahibi insanlardır, sıradan her hizmeti kullanmazlar, beğenip satın aldıkları hizmeti de mutlaka kullanırlar.

Böyle bir profile sahip kitleyi fırsat alışverişinde hedef almak, modele tamamen ters bir durumdur. Fırsat alışveriş kurgusunda her şey agresif bir yapı üzerine kuruludur. İyi kurgusu ile kurum bazında pazarlama, kullanıcı bazında pazarlama çok aktiftir ve yüksek bütçeler ile yapılır. Kâra geçiş süresi geleneksel e-ticaret gibi değildir, geleneksel e-ticarette mağazayı açarsınız, pazarlama gücüne bağlı olarak birkaç ay sonra para kazanmaya başlanılır. Fırsat alışverişinde çok hızlı giriş yapılır ve büyük çoğunlukla girişte para kazanılmaya başlanır.Fırsat modelinin bu aksiyonlarını bahse konu olan dar alanda yapmak mümkün olmadığı gibi, bu çabaya girmek de anlamsızdır.

Modeli daraltmak yerine ürün bazında mütedeyyin kesim hedef alınabilir, günde 5 ürün sunuyorsanuz 1 tanesi kadınlara özel plajı olan otel fırsatı olabilir ama tamamen bu kesime odaklanma anlamsız olur. Böyle bir fırsat sitesinin günü kurtarmaktan fazlasını yapabileceğini, fırsat modelinin heyecanlandıran potansiyelini yakalayabileceğini sanmıyorum…

Söz konusu fırsat sitesinin ismini yazmak isterdim,konuyu daha iyi ifade etmiş olurdum. Ve siz de siteyi inceleyip satın alınan fırsat rakamlarına baktığınızda beni daha iyi anlardınız.Geçmişte aynı site sahibinden ağır tepkiler aldığımdan çekindim ve yazmadım umarım siteyi bulursunuz…